Jeden czy wiele
Żyjący w ciepłych morzach żeglarz portugalski jest uważany za jeden organizm. W rzeczywistości jest on złożoną kolonią odrębnych osobników.
Rdzeniem kolonii jest unoszący się na powierzchni wody balon wypełniony gazem. Wystają z niego czułki mające do 21 metrów długości, nazywane zooidami. Każdy z nich jest oddzielnym organizmem. Pewne zooidy w kolonii specjalizują się wyłącznie w produkcji jaj i spermy do reprodukcji.
Każdy z czułków jest uzbrojony w kłujące komórki nazywane nematocystami. Służą one wyłącznie do chwytania ofiary. Czułki, cofając się, transportują ofiarę do komórek trawiennych znajdujących się poniżej balonu-pływaka, tam pokarm jest przyswajany i rozprowadzany poprzez ściany komórkowe wszystkich osobników (zooidów) kolonii. W ten sposób każdy dostaje swoją część. Zadziwiające u żeglarza portugalskiego jest to, że każdy pojedynczy wyspecjalizowany organizm kolonii pochodzi z tego samego zapłodnionego jaja, wszystkie osobniki kolonii są więc identyczne pod względem genetycznym, nawet jeżeli pełnią różne funkcje. Zapłodnione jajo rozwija się w larwę o kształcie polipa. Z polipa powstaje twór będący balonem-pływakiem. Inne typy zooidów kolonii powstają na drodze pączkowania zachodzącego pod pływakiem, pozostają sczepione razem i tworzą niezwykły, skoordynowany organizm wielokomórkowy.